Đột quỵ não

Định nghĩa

Tổn thương não cấp do tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu não. Biểu hiện phụ thuộc vùng và cơ chế tổn thương thần kinh; chẩn đoán thường cần kết hợp bệnh sử, khám thần kinh và xét nghiệm khi cần. Tổn thương não cần được xử trí càng sớm càng tốt vì thời gian thiếu máu não hoặc chảy máu có thể quyết định mức độ di chứng.

Triệu chứng

Đột ngột méo miệng, yếu liệt tay chân, rối loạn lời nói, nhìn hoặc thăng bằng.

Chẩn đoán

Cần đánh giá cấp cứu và chẩn đoán hình ảnh não, thường là CT hoặc MRI tùy tình huống.

Điều trị

Là cấp cứu y khoa. Điều trị phụ thuộc loại đột quỵ, thời điểm khởi phát và điều kiện chuyên môn.

Biến chứng

Có thể để lại yếu liệt, rối loạn ngôn ngữ, nuốt hoặc ảnh hưởng nhận thức.

Ăn uống

Sau giai đoạn cấp, ưu tiên kiểu ăn nhiều rau quả, ngũ cốc nguyên hạt, đậu, cá và ít muối; kiểm soát đường và mỡ bão hòa. Nếu rối loạn nuốt, phải dùng độ đặc/chế độ ăn theo đánh giá nuốt và hướng dẫn chuyên môn.

Vận động

Sau giai đoạn cấp, tập phục hồi chức năng theo nhóm chuyên môn: vận động, thăng bằng, đi bộ và bài tập chức năng; tăng dần theo khả năng. Không tự tập nặng ở giai đoạn cấp.

Nghỉ ngơi

Cần xen kẽ thời gian hoạt động và nghỉ, ngủ đều. Người có yếu liệt hoặc rối loạn nuốt cần chương trình phục hồi cá thể hóa và hỗ trợ an toàn khi vận động.

Từ khóa liên quan

• tai biến mạch máu não
• liệt
• méo miệng
• nói khó