Sỏi mật

Định nghĩa

Sự hình thành sỏi trong túi mật hoặc đường mật. Bệnh có thể diễn biến cấp tính hoặc kéo dài; nguyên nhân và mức độ tổn thương quyết định cách theo dõi và điều trị. Nhiều người có sỏi nhưng không có triệu chứng; khi sỏi gây tắc đường mật có thể xuất hiện đau quặn mật, viêm túi mật hoặc viêm tụy.

Triệu chứng

Có thể không triệu chứng; khi có cơn đau quặn mật thường đau vùng hạ sườn phải hoặc thượng vị, có thể sau bữa ăn nhiều chất béo.

Chẩn đoán

Siêu âm bụng thường là phương tiện ban đầu; xét nghiệm và hình ảnh học khác tùy tình huống.

Điều trị

Theo dõi nếu không triệu chứng trong một số trường hợp; điều trị can thiệp khi có triệu chứng hoặc biến chứng theo chỉ định.

Biến chứng

Viêm túi mật, tắc đường mật, viêm đường mật hoặc viêm tụy cấp có thể xảy ra.

Ăn uống

Nếu thức ăn nhiều mỡ làm khởi phát đau, giảm món chiên/rán và chất béo nhiều; ưu tiên bữa vừa phải, rau, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc. Không cần kiêng mỡ tuyệt đối nếu không có chỉ định.

Vận động

Khi không đau cấp, duy trì đi bộ và vận động vừa, đặc biệt nếu thừa cân. Trong cơn đau cấp hoặc sau thủ thuật/phẫu thuật, nghỉ và trở lại vận động theo hướng dẫn.

Nghỉ ngơi

Nghỉ khi đau quặn mật; sau can thiệp tăng hoạt động từ từ. Ngủ đều và tránh thức khuya nếu làm rối loạn sinh hoạt.

Từ khóa liên quan

• gallstone
• đau hạ sườn phải
• túi mật